Het leven, leiden of lijden?

In de aanloop naar de Sinterklaas viering, heb ik me verbaasd over de toenemende commotie rondom Sinterklaas en zijn Pietenbazen. Een situatie die elk jaar harder en grimmiger lijkt te worden. En waarvoor? Deze twee woorden kunnen een eindeloze discussie oproepen. Het ligt in mijn aard om na te denken over zaken die mij verbazen, die me intrigeren of die ik niet begrijp. Het geeft me houvast en voorkomt dat ik me laat meeslepen door de media of de massa.

Al mijmerend over deze kwestie beland ik in mijn jonge kinderjaren, in de tijd dat ik heilig geloofde in deze man met z’n rode kleed, z’n puntmuts en lange witte baard. Ik woonde in die tijd op de Antillen. We stonden op de kade te wachten wanneer hij met de boot aankwam. Zie ginds komt de stoomboot uit Spanje weer aan, zongen wij dan uit volle borst. Het was een gemoedelijk kinderfeest.

Wat maakt dat het niet meer zo gemoedelijk is, wat is er gebeurd tussen toen en nu? We vervullen verscheidene rollen in het leven, de ene rol wat langer dan de ander. We zijn het kind, de ouder, de partner, de zus of broer, de leidinggevende, de medewerker. We zijn een secretaresse, een onderwijzer, een timmerman, een glazenwasser, een wetenschapper, een winkelbediende. Enfin, noem maar op wat we allemaal zijn. We willen erkenning en zijn mondiger geworden. En daarin schuilt een grote valkuil. Je bent een mens (in wording) met een bewustzijn. Het ontwikkelen van dat bewustzijn gaat niet altijd over rozen. Een van de redenen daarvan is wanneer we ons identificeren met een of meerdere rollen. Wanneer we ons ergens aan hechten.

Onszelf in een hokje plaatsen geeft houvast. Of dat nou positief of negatief is, het biedt een (referentie)kader. Boeddha zei: het leven is lijden. Een van de pijlers uit het Boeddhisme is onthechting. Onthechten is ergens van loskomen, jezelf losweken. Je kunt volop genieten van hetgeen je doet of hebt, zolang je beseft dat het allemaal tijdelijk is en dat de situatie elk moment kan veranderen. Het wil niet zeggen dat je het leven en alles wat je in het leven hebt of nog wilt bereiken de rug moet toekeren, of het bagatelliseert. Het is het leven ten volle leven zonder je ook maar iets te willen toe-eigenen. Kort door de bocht: je komt met lege handen ter wereld en je gaat met lege handen weer heen. In de tussentijd heb je de beschikking over zaken zoals woonruimte, geld, een partner, kinderen, een baan, kortom een leven. Jij beslist hoe je daar mee omgaat.

Je kunt je (referentie)kader klein houden of juist heel groot maken. Hou je ’em klein, dan wordt de wereld waarin je leeft beperkt door engte. Maak je ’em groot, dan verbreed je de horizon. Uiteindelijk kun je ’em oneindig maken, dan vallen alle grenzen weg. Dan is er geen positief of negatief. Dan is er ruimte voor alles dat er is. Krishnamurti zei hierover in zijn boek Vrijheid en meditatie: “Wat is de inhoud van je bewustzijn, het opene zowel als het verborgene? Kun je daar naar kijken? Maar span je niet in! Je kunt dat allemaal gaan ontdekken, niet door alleen maar hier te zitten, maar in relatie tot anderen. Die relatie is de spiegel waarin je kunt zien; zien kun je niet door de ogen te sluiten, de bossen in te trekken terwijl je een of andere droom koestert, maar in de gewone relatie tussen man en vrouw, in je relatie tot je buurman, je politici, je goden, je goeroes, door je eigen reacties waar te nemen, je houding, je vooroordelen, je voorstellingen, je voortdurend tasten in het donker, dààrin! Wat de meeste mensen doen is alleen maar de grond omploegen, maar je kunt toch niet blijven ploegen zonder ooit te zaaien? Zaaien kun je alleen als je je relatie tot anderen waarneemt en ziet wat er eigenlijk gebeurt.” Dat is het ontwikkelen van bewustzijn naar bewust zijn.

 We leven in een extraverte wereld waarin we worden overladen met informatie.  De aandacht is naar buiten gericht, naar het werk, social media, televisie, kranten, tijdschriften, films, muziek, naar meningen en verzoeken van andere mensen. Hiermee vormen we ons een beeld van hoe we moeten of willen zijn. Door het snelle en hectische leven is er nog maar nauwelijks tijd voor zelfreflectie of mijmertijd. Hierdoor raak je gaandeweg het contact met je natuurlijke bewustzijn kwijt. Het wordt steeds moeilijker om zin en onzin van elkaar te (onder)scheiden. Wat is nuttig en wat is overbodig? Wat doet er écht toe?

Door regelmatig even stil te staan bij jezelf  – door met aandacht stil te zitten en waar te nemen – verruim je je bewustzijn en ben je beter in staat te bepalen wat goed is voor jou en laat je je minder meeslepen door het van buitenaf aangenomen beeld dat je van jezelf hebt; een beeld dat gevoed is onder invloed van media, ouders, leraren, vrienden, kranten, tijdschriften, films e.d.  Met mediteren krijg je zelf de leiding over je geest omdat je je bewust wordt van patronen en gedachten. Dat geeft houvast!

Het leven, leiden of lijden?
Tagged on:                                 

Geef een reactie